Bệnh tiểu đường là gì? Bệnh đái tháo đường là gì? Tìm hiểu và cách phân biệt bệnh tiểu đường tuýp 1, bệnh tiểu đường tuýp 2, cơ chế và cách phòng tránh bệnh.

Bệnh tiểu đường là gì? Bệnh đái tháo đường là gì?

Bệnh tiểu đường ngày nay đang có xu hướng phát triển ngày càng phức tạp, tuổi mắc bệnh ngày càng giảm trong khi các biến chứng do bệnh gây ra ngày càng nặng nề…

Bệnh tiểu đường là gì?

Bệnh tiểu đường (hay đái tháo đường) là một bệnh chuyển hóa có tính chất mãn tính với những biểu hiện đường trong máu luôn cao hơn mức bình thường, do cơ thể thiếu hụt hoặc giảm đề kháng với insulin.

Xem thêmCác dấu hiệu bệnh tiểu đường

Trong y học, bệnh đái tháo đường được chẩn đoán xác định bằng 3 phương pháp:

Nghiệm pháp dung nạp glucose qua đường uống

Nghiệm pháp này rất có giá trị trong phát hiện tình trạng tiền đái tháo đường, đái tháo đường ở phụ nữ mang thai và người có biểu hiện kháng insulin. Tuy nhiên nó khá khó thực hiện bởi vì mang lại nhiều bất tiện cho người bệnh.

Sau khi nhịn đói qua đêm (khoảng 8 tiếng), bạn sẽ được lấy mẫu máu để kiểm tra glucose máu lúc đói. Sau đó, bạn sẽ được uống một dung dịch chứa 75 gram glucose hòa tan trong nước và được tiến hành đo mức glucose máu trong vòng 2 giờ kế tiếp.

Đường huyết 2 tiếng sau khi uống dung dịch chứa 75 gram glucose Ý nghĩa
Thấp hơn 7.8 mmol/L Bình thường
7.8 – 11 mmol/L Tiền đái tháo đường
≥ 11.1 mmol/L Đái tháo đường

Xét nghiệm glucose máu lúc đói

Người bệnh sẽ được nhịn ăn (sau bữa ăn cuối cùng) 8 tiếng đồng hồ (ngoại trừ uống nước loc). Sau đó được đo đường huyết (đường huyết lúc đói). Kết quả đo sau 2 buổi sáng khác nhau đều trên 7 mmol/L (hay 126 mg/dL) là căn cứ để bác sĩ kết luận người bệnh bị đái tháo đường.

Kết quả glucose máu lúc đói Ý nghĩa
Thấp hơn 5.6 mmol/L Bình thường
5.6 – 6.9 mmol/L Tiền đái tháo đường
7 mmol/L hoặc cao hơn Đái tháo đường

Xét nghiệm này tương đối dễ thực hiện, bạn chỉ cần đến bệnh viện hoặc các cơ sở y tế vào buổi sáng chưa ăn gì để thử đường huyết là đã có ngay kết quả.

Đề xuất: Alabio – Giải pháp điều trị bệnh tiểu đường mới nhất của người Nhật

Xét nghiệm HbA1C

Đây là xét nghiệm đo hàm lượng glucose huyết ở hemoglobin – loại protein vận chuyển oxy trong hồng cầu. Kết quả thu được có giá trị phản ánh lượng  glucose huyết trung bình trong 3 tháng gần đây của bệnh nhân. Bạn không cần phải nhịn ăn, cũng không cần uống gì trước khi làm xét nghiệm.

Kết quả HbA1C Ý nghĩa
Thấp hơn 5.7% Bình thường
5.7% – 6.4% Tiền đái tháo đường
6.5% hoặc cao hơn Đái tháo đường

Kết quả đo HbA1C có giá trị chẩn đoán đái tháo đường và theo dõi tình trạng tiến triển của bệnh cũng như đánh giá hiệu quả điều trị và lối sống trong 3 tháng gần nhất. Kết quả này khách quan hơn so với 2 nghiệm pháp ở trên. Tuy nhiên nó cũng còn có một số hạn chế: không chỉ định trên phụ nữ mang thai, người bệnh rối loạn hemoglobin.

Bệnh tiểu đường là gì? Bệnh đái tháo đường là gì?

Nguyên nhân bệnh tiểu đường – Cách phòng tránh bệnh tiểu đường

Phân loại bệnh tiểu đường

Dựa trên cơ chế bệnh sinh, bệnh tiểu đường được phân thành 3 loại: Bệnh tiểu đường tuýp 1 và bệnh tiểu đường tuýp 2. Ngoài ra cũng còn một loại nữa đó là đái tháo đường tuýp 3 hay đái tháo đường thai kỳ. Việc phân loại này rất có ý nghĩa trong chẩn đoán và điều trị bệnh.

Bệnh tiểu đường tuýp 1 là gì

Bệnh tiểu đường tuýp 1 (hay còn được gọi là bệnh đái tháo đường tuýp 1, bệnh đái tháo đường phụ thuộc insulin) là một bệnh tự miễn.

Tìm hiểu thêm: insulin là gì, bệnh tự miễn là gì

Vì một lý do nào đó, hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công nhầm vào các tế bào Beta của tuyến tụy (có nhiệm vụ sản xuất insulin cho cơ thể, xem thêm trong bài chức năng của tụy là gì). Tế bào Beta bị tấn công ồ ạt và hủy hoại cho đến khi không còn khả năng sản xuất insulin. Sự thiếu hụt Insulin diễn ra rất nhanh, dẫn đến người tiểu đường tuýp 1 thường có biểu hiện bệnh rất rõ ràng (tam chứng: khát nhiều, đái nhiều và gầy nhiều)

Hiện nay chưa ai biết được nguyên nhân cụ thể gây ra tình trạng này (thường có yếu tố di truyền) và cũng không có cách nào khống chế được sự hủy hoại của tế bào Beta tuyến tụy. Do đó bệnh nhân đái tháo đường tuýp 1 phải tiêm insulin từ rất sớm để bù lại sự thiếu hụt insulin đang xảy ra. Đó cũng chính là nguyên nhân đái tháo đường tuýp 1 được gọi là đái tháo đường phụ thuộc insulin.

Bệnh tiểu đường tuýp 2 là gì

Bệnh tiểu đường tuýp 2 (bệnh đái tháo đường tuýp 2 hay bệnh đái tháo đường không phụ thuộc insulin). Bệnh tiểu đường tuýp 2 hình thành do mô mỡ, gan và các tế bào cơ không phản ứng phù hợp với insulin hay còn gọi là hiện tượng kháng insulin. Vì nguyên nhân này, hiệu quả sử dụng glucose của cơ giảm, quá trình chuyển hóa glucose thành glycogen dự trữ ở gan cũng gảm… dẫn đến đường huyết tăng cao.

Một số nguyên nhân hay gây ra tình trạng kháng insulin:

  • Thừa cân hoặc béo phì: lượng chất béo và calo quá nhiều có thể khiến cơ thể bạn khó sử dụng insulin đúng cách;
  • Chế độ ăn uống sinh hoạt không điều độ, thiếu khoa học, ăn uống mất kiểm soát.
  • Yếu tố truyền: tiền sử gia đình và gen cũng vai trò gây ra bệnh tiểu đường tuýp 2.

Việc giảm hiệu quả sử dụng và dự trữ glucose dẫn đến tuyến tụy đáp ứng lại bằng cách tăng sản xuất insulin. Quá trình này cứ liên tục như vậy tạo thành một vòng xoắn bệnh lý, cho đến khi tuyến tụy không thể đáp ứng lại được và bắt đầu thoái hóa. Hậu quả cùng với sự suy yếu của tuyến tụy, lượng insulin cũng sẽ giảm dần và cuối cùng người bệnh cũng sẽ phải phụ thuộc insulin như đái tháo đường tuýp 1.

Tìm hiểu thêm những kiến thức quan trọng trong mục bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường thai kỳ (tuýp 3)

Bệnh tiểu đường thai kỳ (tiểu đường tuýp 3 hay đái tháo đường tuýp 3) là bệnh tiểu đường xuất hiện trong thời gian mang thai, thường gặp ở 3 tháng giữa thai kỳ. Bệnh đái tháo đường tuýp 3 có thể tụ khỏi sau khi sinh em bé, cũng có khả năng mắc lại ở lần mang thai tiếp theo. Người bệnh mắc đái tháo đường thai kỳ có nguy cơ phát triển thành đái tháo đường tuýp 2 cao hơn bình thường. Những người phụ nữ mang thai ở tuổi cao cũng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Nhận biết bệnh tiểu đường tuýp 1 và tuýp 2

Trên lâm sàng bằng cách khai thác tiền sử, triệu chứng có thể nhận biết và phân biệt được giữa bệnh đái tháo đường tuýp 1 và tuýp 2:

Bệnh đái tháo đường tuýp 1

  • Thường có yếu tố di truyền: có người thân hoặc họ hàng mắc bệnh đái tháo đường.
  • Thường diễn ra sớm, từ bẩm sinh, thiếu niên hoặc trước tuổi 30.
  • Các triệu chứng bệnh diễn ra rầm rộ: uống nhiều, đái nhiều, gầy nhiều.
  • Sớm phải phụ thuộc vào Insulin

Bệnh đái tháo đường tuýp 2

  • Bệnh khởi phát sau tuổi 30, thường gặp nhất sau độ tuổi trung niên
  • Người bệnh có thể trạng béo hoặc tiền sử mắc các bệnh chuyển hóa khác
  • Chế độ ăn, chế độ sinh hoạt không hợp lý, lười vận động
  • Bệnh khởi phát từ từ, triệu chứng không rõ ràng
[the_ad id=”3834″]

Qua bài viết chắc hẳn bạn đã hiểu được bệnh tiểu đường là gì hay bệnh đái tháo đường là gì rồi phải không? Sổ tay sức khỏe kính chúc bạn sức khỏe, anh khang và hạnh phúc!

Bệnh tiểu đường, bệnh đái tháo đường là gì, dấu hiệu nhận biết?
4.7 (93.33%) 3 đánh giá

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here